Sınıftaki  ilişki  politikalarının  bir  ucunda  birömekliği amaçlayan düzenlilik

bulunur. Düzenlilik, kurallı olmayı, bir işi yapmanın bir yolu-

na alışkanlığı, böylece öğrenilene odaklanmayı getirir. Politikaların diğer ucunda

değişkenlik vardır. Değişkenlik, öğrencinin dikkatini çeker,  birörnekliğin

sıkıcılığından  kurtarır,  merak-ilgi  uyandırır,  yeni  öğrenme yolları, ilişkileri verir

(Gage and Berliner, 1984: 614).

İlişki düzeni politikası, sınıf düzeninin tehlikede, çalışma alışkanlıklarının

henüz  yerleşmemiş  olduğu  durumlarda  düzenliliğe;  ortamın  yumuşak,

öğrencilerin bilgili ve hazır olduğu durumlarda değişkenliğe kayabilir bir esneklikte

seçilmelidir. 

İlişki  düzeninin  düzenlilik  ile  değişkenlik  uçları, yumuşak-sert,  buluşçu-

yönlendirici  düzenlenişler  olarak  da  adlandırılır  (Thompson,  1993: 4203). Bir

araştırmada, yumuşak (değişken, buluşçu) sınıf  düzenlenişindeki  etkileşim,

öğrencileri  birbirinden  haşlanmaya,  daha  az  olumsuz  davranmaya  götürmüştür

(Duffy, 1992: 1742). Geleneksel bürokratik yönetimli sınıfa göre, esnek yönetimli

sınıf  daha  başarılı olmuştur (Nash,  1992:  1781). Öğretilmek şartıyla, kendini

yönetme, işine yönelme davranışını yükseltmede etkili bulunmuştur (Warner and

[ane, 1992: 3860). En yararlı ilişki düzeni politikası olarak, öğretmen kontrolünün

orta düzeyde olduğu durum önerilmiştir (Doyle, 1986: 418).